گره کور برزیل؛ مانعی که والیبال ایران هنوز از آن عبور نکرده است

به گزارش پایگاه خبری سه امتیاز؛ تیم ملی والیبال ایران در بازه ۹ ساله ۲۰۱۸ تا ۲۰۲۶، ۱۱ بار در رقابت‌های رسمی مقابل برزیل ایستاده؛ اما حاصل این تقابل‌ها، ۱۱ شکست برای تیم ملی بوده است. آماری تلخ که نشان می‌دهد برزیل در سال‌های اخیر، یکی از سخت‌ترین و دست‌نیافتنی‌ترین رقبای ایران در والیبال جهان بوده است.

برزیل؛ حریفی فراتر از یک مسابقه معمولی

برزیل برای والیبال ایران فقط یک حریف بزرگ نیست؛ این تیم یکی از معیارهای اصلی سنجش کیفیت در سطح اول والیبال جهان است. تیمی که در طول سال‌ها با ترکیبی از قدرت بدنی، تجربه، سرویس‌های پرفشار، دفاع منظم و مدیریت لحظه‌های حساس، بارها مقابل ایران برتری خود را نشان داده است.

ایران در این سال‌ها در لیگ ملت‌های والیبال، جام جهانی، قهرمانی جهان و انتخابی المپیک مقابل برزیل قرار گرفته، اما در هیچ‌کدام از این ۱۱ تقابل رسمی از سال ۲۰۱۸ به بعد نتوانسته برنده از زمین خارج شود.

وقتی ایران برزیل را تا آستانه شکست می‌برد

با وجود این آمار، همه شکست‌های ایران مقابل برزیل شبیه هم نبوده‌اند. در سال‌های ابتدایی این بازه، تیم ملی ایران نمایش‌های نزدیک‌تری برابر برزیل داشت. در لیگ ملت‌های والیبال ۲۰۱۸، لیگ ملت‌های والیبال ۲۰۱۹ و مرحله نهایی لیگ ملت‌های والیبال ۲۰۱۹، ایران سه بار بازی را به ست پنجم کشاند، اما هر سه بار در لحظه تعیین‌کننده شکست خورد.

امار تقابل ایران و برزیل در چند سال اخیر

سرمربی ایران در آن دوره، ایگور کولاکوویچ بود؛ مربی‌ای که تیمش اگرچه نتوانست برزیل را شکست بدهد، اما توانست این حریف بزرگ را به دردسر بیندازد و مسابقه را از حالت یک‌طرفه خارج کند.

راز نتایج بهتر دوران کولاکوویچ

دلیل نتایج نزدیک آن سال‌ها فقط انگیزه یا اتفاقات مقطعی نبود. ایران هنوز بخش مهمی از تجربه نسل طلایی خود را در اختیار داشت؛ نسلی که اعتمادبه‌نفس بین‌المللی، شناخت مسابقات بزرگ و توانایی مدیریت فشار را بهتر از تیم فعلی تجربه کرده بود.

در آن دوره، دریافت اول ایران ثبات بیشتری داشت، سرعت حمله‌ها بالاتر بود، پاسورها با آرامش بیشتری بازی را مدیریت می‌کردند و بازیکنان در بسیاری از دقایق مسابقه، جسارت لازم برای رقابت با برزیل را داشتند. به همین دلیل، ایران می‌توانست ست بگیرد، بازی را نزدیک کند و حتی برزیل را تا مرز شکست پیش ببرد.

مشکل اصلی؛ امتیازهای سرنوشت‌ساز

با این حال، تفاوت ایران و برزیل معمولاً در لحظه‌های پایانی مشخص می‌شد. ایران در بعضی مسابقات خوب شروع می‌کرد، ست می‌گرفت و حتی جریان بازی را تغییر می‌داد، اما در امتیازهای بالای ۲۰ و به‌ویژه در ست پنجم، برزیل تصمیم‌های بهتری می‌گرفت.

تیم‌های بزرگ در همین لحظه‌ها شناخته می‌شوند؛ جایی که کیفیت سرویس، دقت در دریافت، حمله از توپ‌های ناقص، دفاع روی تور و آرامش ذهنی اهمیت بیشتری پیدا می‌کند. ایران در سال‌های اخیر بارها نشان داده توان رقابت با برزیل را دارد، اما برای شکست دادن این تیم، فقط رقابت کردن کافی نیست.

چرا فاصله بیشتر شد؟

بعد از سال‌های ابتدایی، فاصله ایران با برزیل بیشتر شد. تغییر نسل، افت تجربه بین‌المللی، جابه‌جایی‌های متعدد در کادر فنی و نبود ثبات در ترکیب، باعث شد تیم ملی دیگر کمتر بتواند برزیل را تا ست پنجم ببرد.

به همین دلیل، شکست‌های نزدیک ۳ بر ۲ در سال‌های ۲۰۱۸ و ۲۰۱۹، در سال‌های بعد بیشتر به شکست‌های ۳ بر صفر و ۳ بر یک تبدیل شد. این تغییر نشان می‌دهد مسئله فقط قدرت برزیل نیست؛ ایران هم در برخی بخش‌های کلیدی از سطح اول والیبال جهان فاصله گرفته است.

حرف پیاتزا؛ نشانه امید یا توجیه شکست؟

پس از شکست اخیر ایران مقابل برزیل در لیگ ملت‌های والیبال، روبرتو پیاتزا گفت: «اگر به فصل قبل نگاه کنیم، تیم ایران بازی با برزیل را سه بر صفر در یک ساعت و پانزده دقیقه باخت، این یعنی بهتر شدن را شروع کرده‌ایم.»

این جمله از نگاه یک مربی قابل درک است. ایران نسبت به بازی فصل قبل، یک ست از برزیل گرفت و در دو ست دیگر نیز تا حدی در جریان مسابقه باقی ماند. با این حال، بهتر شدن با کافی بودن فرق دارد. تیم ملی برای شکست دادن برزیل باید از مرحله نمایش امیدوارکننده عبور کند و به مرحله پیروزی در مسابقات بزرگ برسد.

ایران برای شکست برزیل چه چیزی کم دارد؟

برای بردن تیمی مثل برزیل، ایران فقط به چند ست خوب نیاز ندارد. تیم ملی باید در دریافت اول پایدارتر باشد، در سرویس ریسک کنترل‌شده‌تری داشته باشد، در توپ‌های برگشتی تصمیم‌های بهتری بگیرد و در لحظه‌های حساس، از نظر ذهنی فرو نریزد.

برزیل معمولاً در همین بخش‌ها برتری خود را به ایران تحمیل می‌کند. حتی وقتی ایران نمایش خوبی دارد، اگر چند امتیاز کلیدی را از دست بدهد، برزیل به‌سرعت بازی را برمی‌گرداند و اجازه نمی‌دهد فرصت پیروزی شکل بگیرد.